Ziekteverzuim is een kostbare zaak; de kosten kunnen oplopen tot 300 à 400 euro per dag. Denk aan vervangkosten, verzuimbegeleiding, de bedrijfsarts en een re-integratie bureau. En natuurlijk de verplichting om twee jaar lang het salaris door te betalen, met het risico op een derde jaar. Dat laatste gebeurt als bedrijven onvoldoende hebben gedaan om een werknemer te re-integreren. Voor kleine werkgevers is dat een regelrechte strop. En aan welke wettelijke verplichtingen moeten bedrijven eigenlijk voldoen bij verzuim? Ook voor de zieke werknemer zelf is het geen pretje. Ziekte zorgt voor onzekerheid: kun je nog terug naar je werkplek en hoe zit het eigenlijk met je inkomen?

Hoe kun je verzuim zo kort mogelijk laten duren?

Uit onderzoek blijkt dat van de mensen die na drie maanden nog steeds thuiszitten, minder dan 60% terugkeert in zijn eigen werk. Dus hoe langer het duurt voordat iemand in beweging komt, hoe groter de kans op langdurig verzuim. Dit heeft grote financiële gevolgen voor zowel werkgever als werknemer. Het is dan ook cruciaal iemand zo snel mogelijk terug te integreren.

Kom meteen in actie

Ziek is niet automatisch ook arbeidsongeschikt. Iemand kan ziek zijn, maar toch in staat te werken. Zoek daarom naar mogelijkheden en focus je niet op beperkingen. Eigenlijk moet je vanaf het moment dat iemand zich ziekmeldt al in actie komen. Door te kijken naar datgene wat iemand nog wel kan, zodat je tijdelijk of aangepast werk kunt aanbieden. Misschien kan iemand een deel van het eigen werk nog blijven doen of zijn er andere lichtere taken binnen de organisatie aan te bieden. Vergeet ook niet op de werkplek zelf te kijken om de knelpunten in te schatten en eventueel een aangepaste of andere werkplek voor te stellen.

Hou de zieke werknemer betrokken

Op deze manier sla je twee vliegen in één klap: je houdt de werknemer betrokken en in het werkritme, waardoor deze zich nuttig voelt en nog steeds meedoet. Dat is weer gunstig voor het herstel van de persoon zelf en bevordert de terugkeer naar werk. Een ander belangrijk punt, waar vaak niet aan wordt gedacht: ook al kan de zieke werknemer nog niet aan het werk, je kunt hem of haar wel met regelmaat uitnodigen voor een kop koffie of een gesprek met collega’s. Zou hou je de drempel laag. Hiermee voorkom je dat collega’s na lang verzuim denken: wie is dat ook alweer? En voor de werknemer zelf zijn er dan niet te veel zaken veranderd als deze na een paar maanden weer terugkomt.

Onderzoek de re-integratiemogelijkheden in 3 stappen

Wettelijk gezien wordt er van werkgevers verwacht dat je werkt aan re-integratie, om een uitkering voor de zieke werknemer in de toekomst zoveel mogelijk te voorkomen. Een werkgever moet daarom drie opties tegen het licht houden:

  1. Zoek naar oplossingen in het eigen werk: is een werkplek anders in te richten, zijn hulpmiddelen, karretjes, palletwagens, of wellicht hulp van een collega beschikbaar? Misschien zijn werkomstandigheden of werktijden aan te passen? Hierin wordt van de werkgever verwacht creatief te zoeken naar oplossingen.
  2. Stel, het eigen werk is niet passend te maken, kijk dan of er geen ander werk is. Welke functies en taken komen voor in het bedrijf? Administratieve taken, kantoorwerk, chauffeuren? Ook kan gedacht worden aan zogenaamd jobcraften; het creëren van een nieuwe functie met andere taken. Misschien kan iemand nog 50% eigen werk doen, aangevuld met andere taken? Let op dat je continu rekening houdt met de capaciteiten van de werknemer en de afweging maakt tussen de werkbelasting (wat moet iemand aankunnen in het werk) en de belastbaarheid (wat kan de werknemer daadwerkelijk aan).
  3. Ook komt het voor dat iemand moet worden begeleid naar werk bij een andere werkgever; de zogenaamde re-integratie 2e spoor. Dan wordt een begeleidend traject opgestart met een loopbaanoriëntatie en ga je met de werknemer op zoek naar wat iemand in huis heeft en wat de behoefte is van de arbeidsmarkt.

Voldoening uit mijn werk

Als onafhankelijke arbeidsdeskundige help ik om deze re-integratie vorm te geven. Mijn gesprekken met werkgevers, werknemers en bedrijfsartsen zijn altijd oplossingsgericht: hoe krijg je iemand weer (deels) aan het werk, binnen de mogelijkheden en zonder de wet uit het oog te verliezen? Het gaat hierbij om mensenwerk en maatwerk. Iedere persoon en elke organisatie is altijd weer anders. Naast het in kaart brengen van feiten is het belangrijk oog te hebben voor emoties en eventuele onderlinge spanningen. Gevoelens van onzekerheid, frustratie en soms onbegrip over elkaars situatie kunnen hierbij een rol spelen. Als ik daarin duidelijkheid kan scheppen en een oplossing kan aanreiken waar beide partijen mee verder kunnen geeft dat veel voldoening.

Tim van der Meer is werkzaam bij Menea als arbeidsdeskundige en gespecialiseerd in langdurig verzuim.