Langdurige ziekte zoek je niet op, dat overkomt je. Als arbeidsdeskundige heb ik veel te maken met zieke werknemers. Van jonge tot oudere mensen, alle leeftijdscategorieën komen langs. Mensen die altijd lekker aan het werk waren en van het ene op het andere moment fysiek tot weinig meer in staat zijn. Plotseling komen ze vanuit een actief werkend leven thuis te zitten. Dat zijn heftige situaties.

Hoe help je een langdurig zieke werknemer op weg?

Als iemand langdurig ziek is, word ik ingeschakeld voor een arbeidsdeskundig onderzoek. Eerst breng ik een bezoek aan de werkgever. Ik kom blanco het bedrijf binnen en met een onafhankelijke blik bekijk ik het probleem, breng de hele situatie in kaart en kan een andere richting geven die helpt in het proces. In gesprek met de werkgever en de werknemer bekijk ik of er nog andere mogelijkheden zijn. Kan iemand misschien ergens anders terecht, binnen of buiten het bedrijf? Wat voor belasting heeft het huidige werk? Wat kan iemand nog wel? Alles wordt van meerdere kanten bekeken met een arbeidsdeskundige blik.

Concreet advies: kom in actie!

Medewerkers die ik spreek, zijn dan vaak een jaar ziek. Wat ik merk is dat ze heel erg bezig zijn met hun ziekte en hun ziekenhuisafspraken, maar weinig met hun werk. Sommigen hebben zelfs het gevoel dat hun werkgever van hen af wil. In onze gesprekken probeer ik richting te geven. Oplossen kan ik het niet, maar je kunt wel met concrete adviezen komen. Eigen regie pakken en balans vinden om je eigen leven te leiden, daar gaat het eigenlijk om.

Kom zelf in actie

Mensen kunnen het beste zelf de verantwoordelijkheid nemen. Dus niet afwachten wat de werkgever doet, maar zelf in actie komen. Plan een afspraak met de bedrijfsarts, kijk met de leidinggevende welke taken je kunt oppakken. Van een staand naar een zittend, administratief beroep wellicht? En soms moet je dan realistisch zijn over een eventuele terugkeer naar de oude werkplek.

Wake-up call

Natuurlijk is het confronterend te horen dat je na twee jaar ziekte kunt worden ontslagen. Zulk nieuws werkt vaak als een wake-up call, met name als je al lang bij dezelfde werkgever in dienst bent. Veel medewerkers denken tegen beter weten in ‘dat kan ik nog wel’. Vanuit mijn neutrale positie kan ik makkelijker zeggen dat ’t niet kan. Ook kan ik mensen geruststellen. Voorheen werkte ik bij het UWV en zat ik aan de andere kant van de tafel. Daar sprak ik met mensen die na twee jaar ziekte niet meer terug kunnen keren naar hun werkplek. Vanuit deze ervaring weet ik wat iemand staat te wachten en dat vindt men prettig.

Inspanning vanuit werkgever

Soms ligt er een sluimerend conflict, dat niets te maken heeft met de ziekte. De kunst is om dat te scheiden. Als een bedrijf snel iemand op spoor 2 wil zetten, dan denk ik ‘wacht even’. Ook de werkgever moet zich inspannen om iemand te behouden die al jarenlang bij het bedrijf werkt.

De juiste afweging

Het leuke van mijn baan? Alle lagen van de bevolking kruisen mijn pad. Ik kom bij veel bedrijven binnen en zie veel bijzondere beroepen waarover ik alles mag vragen. Van de marketingdirecteur tot de schoonmaker, ik spreek met iedereen. Je kijkt op een andere manier naar werk en ziet welke toegevoegde waarde een dienstverband heeft voor mensen. Aan mij de taak de juiste afweging te maken tussen de belasting in het werk en de belastbaarheid van werknemer. Zo’n advies is vaak bepalend voor iemands leven en toekomst!

Erna Jongman (53) is arbeidsdeskundige bij Menea